‘Maastricht en provincie beïnvloedden Meerssen tijdens herindelingscrisis’

Maastricht, de provincie en ambtenaren van de gemeente Meerssen hebben tijdens de herindelingscrisis het toenmalig college beïnvloed. Ook collega-wethouders van toentertijd hebben elkaar beïnvloed. Dit zegt oud-wethouder Marly Heusschen in een interview met Meer Vandaag. De wethouder spreekt ook van een ‘inschattingsfout’ tijdens de herindelingscrisis. Voor Heusschen is herindeling wel nog de enige optie voor de gemeente Meerssen.

‘Killing’
Bij de start van de toenmalige coalitie in 2018 werd bezuinigd op het ambtenarenapparaat. “Ik denk voor de motivatie in een organisatie is dat killing“, zegt Heusschen. Daardoor stonden de wethouders onder druk en zagen ook zij geen andere uitweg meer dan herindeling. Ook de collega-wethouders zouden hebben beïnvloed tijdens de politieke crisis in 2020. “Mijn collega-wethouders zaten al eerder op de tour ‘we gaan herindelen.’ Ik denk zelf, je zit in het stramien van bezuinigingen. Ieder jaar komt dat tijdens de begroting terug. Als dat iedere keer terugkomt, is dat niet prettig, je komt niet verder. Het financiële plaatje van toen zag er niet rooskleurig uit.”

Wat gebeurde er in 2020?
Het toenmalig Meerssense college van burgemeester en wethouders zag geen andere uitweg meer dan herindelen met Maastricht. Het college moest een sluitende begroting maken, dat kon volgens hun niet anders dan de gemeenschap kapot te bezuinigen. Het college wilde dat de raad koos voor herindelen of alle wethouders zouden opstappen. De gemeenteraad wilde niet herindelen en de wethouders stapte uitindelijk op. Één week daarna viel ook de coalitie.

Bekijk deze terugblik, gemaakt in 2020

Analyse
Heusschen ziet verbeterpunten in de gang van zaken rond de politieke crisis in 2020. “In december 2019 moest de raad een akkoord geven over de doorgang van een regiegemeente. Daar zag je dat de basis van de meerderheid voor dat voorstel wankel was. Dan is dat eigenlijk niet stabiel genoeg”, vertelt Heusschen. “Bij een regiegemeente komen veel uitvoeringstaken bij een andere gemeente te liggen. Dan moet je je afvragen, is die ontvangende gemeente daar sterk genoeg voor. Ik heb meerdere malen gezegd: wij hebben een soort sterkte-zwakte analyse gemaakt, de ontvangende partner moet dat ook doen.”

Wat is een regiegemeente?
Bij een regiegemeente gaan alle ambtenaren van Meerssen over naar Maastricht. Meerssen blijft wel zelfstandig en behoudt ook het college en de gemeenteraad. Alleen wordt alles uitgevoerd in Maastricht. In 2019 werden de eerste stappen gezet om een regiegemeente te vormen, alleen trok Maastricht in 2020 de stekker uit het plan. Ze vonden de situatie in Meerssen te wankel. Op dat moment zat Meerssen in een politieke crisis omdat de wethouders dreigde met opstappen.

Bekijk deze terugblik uit 2020

Wisselend stemgedrag
Verder spreekt de oud wethouder van een inschattingsfout. “Op een gegeven moment moet je zeggen: stop, wij twijfelen aan de draagkracht van dit voorstel. Puur op die nipte meerderheid van de raad”, stelt Heusschen in het interview. “Je zou er een A-politiek-traject van moeten maken. Je wil als gemeente ergens naartoe, daarin moet je een soort eensgezindheid in maken.” Achteraf gezien wilde Heusschen liever met de raad in gesprek over de wankelende meerderheid. “Die twijfel zat ook in de coalitie dat is killing voor zo’n proces. Die zat ook binnen de raad. Raadsleden toonden wisselend stemgedrag. Een proces voor een herindeling of regiegemeente vraagt om tijd, maar geen jaren.”

Lastig
Hoewel Heusschen vindt dat een fusieproces niet jaren kan duren, vindt ze dat de raad te weinig tijd heeft gekregen om na te denken over de toekomst van de gemeente. “Ik denk de wijsheid, de rust bewaren. Peilen of de raad daar aan toe is. Maar je zit met een raad die op twee benen hinkt. En dan is dat verdomd lastig.” Heusschen sprak van een bepaalde koers waar het college inzat. “Je zit in een bepaalde soort flow. Als die spiraal eenmaal naar beneden gaat, dan is het heel moeilijk om dat te stoppen.”

Gelopen race
Ook de CDA-fractie van wethouder Heusschen was tegen een herindeling. Dat gold ook voor toenmalig wethouder Paul Sanders, zijn fractie KIJK!!! was tegen een herindeling. “Dat deden ze op basis van teleurstelling in de coalitie. Ze stonden er ook niet meer voor open. Het was een gelopen race.” Achteraf gezien vindt Heusschen dat de partijen en de wethouder meer met elkaar hadden moeten praten. “Als ik naar mezelf terugkijk, had ik meer contact moeten houden.”

Op stoom
Heusschen is teleurgesteld in de Meerssense CDA-afdeling. “Als je goed twee jaar bezig bent, kom je goed op stoom.” Tijdens de verkiezingen in 2018 behaalde Heusschen de meeste stemmen. “Ik voelde me enorm gesteund daardoor (…) Dat is een schuldgevoel naar de kiezer, maar vooral teleurstelling in de gang van zaken.”

Beleid
Op dit moment ziet de oud-wethouder geen andere optie meer dan herindeling. “Op dit moment is alles gericht op behoud. Dat blijft ook zo in mijn opinie”, zegt Heusschen. “Ik heb gezien hoe moeilijk het is om met beleid aan de slag te gaan. Als kleine gemeente is dat moeilijk waar te maken. (…) Ik zou kiezen voor herindeling of een andere vergaande vorm van samenwerking. Maar ik zou niet blijven met Meerssen op dit niveau.”

Verder in de politiek
De voormalig CDA-lijsttrekker is benaderd door verschillende politieke partijen om mee te doen tijdens de komende verkiezingen. “Ik ben met iedereen gaan praten. Maar ik dacht: ‘Nee daar ga ik nu niet aan meedoen.’ (…) Alles staat open. Ik ben nog steeds lid van het CDA. Ik ga niet snel naar een andere partij. (…) Ik geloof niet in de partijen die nu meedoen.”

Lees vorig bericht

Meer Actueel week 5-2022: Beïnvloeding tijdens herindelingscrisis, jeugdprinsenpaar & kerk Rothem

Lees volgend bericht

Pastoor van Galen niet blij met uitspraak over toekomst kerk Rothem